Respect: autonomie en zelfbeschikking

Artikel 59     Respect voor autonomie en zelfbeschikking

In hun beroepsmatig handelen respecteren psychologen de autonomie en zelfbeschikking van de betrokkene, en bevordert deze. In het bijzonder komt die zelfbeschikking van de betrokkene tot uiting in het recht om de professionele relatie met de psycholoog al dan niet aan te gaan, voort te zetten, dan wel te beëindigen.
 

Artikel 60     Respectvol handelen bij beperkte zelfbeschikking

De zelfbeschikking van de cliënt kan worden beperkt door zijn leeftijd, aanleg en ontwikkeling, geestelijke gezondheid, door wettelijke bepalingen of door de beslissingsbevoegdheid van een externe opdrachtgever, die deze ontleent aan een hem opgedragen wettelijke taak of rechterlijke beslissing. In dat geval laten psychologen binnen deze beperkingen de zelfbeschikking van de cliënt zoveel mogelijk tot zijn recht komen.
 

Artikel 61     Toestemming bij aangaan of voortzetten van de professionele relatie

De psycholoog kan uitsluitend een professionele relatie met de cliënt aangaan of voortzetten met diens toestemming. Die toestemming is echter niet nodig als de professionele relatie tot stand komt als gevolg van een opdracht door een externe opdrachtgever, die daartoe een door de wet toegekende bevoegdheid heeft.
 

Artikel 62      Aangaan en voortzetten van de professionele relatie

Voorafgaande aan en tijdens de duur van de professionele relatie verstrekken psychologen zodanige informatie aan de cliënt, dat deze vrijelijk in staat is welingelicht in te stemmen met het aangaan en voortzetten van de professionele relatie.

 

Artikel 63       Informatie bij het aangaan en voortzetten van de professionele relatie

De informatie bij het aangaan en voortzetten van de professionele relatie wordt bij voorkeur schriftelijk gegeven, waar nodig mondeling toegelicht en in het dossier vastgelegd. De informatie bevat voor zover van toepassing:

  • het doel van de professionele relatie, de werkwijze, de evaluatie, de context waarin die plaatsvindt en de plaats van de cliënt en de psycholoog hierin;
  • de methoden van onderzoek of behandeling die in aanmerking komen en wat daarvan wel en niet te verwachten is en even-tuele neveneffecten of alternatieven;
  • de financiële en andere voorwaarden waaronder psychologen hun opdracht aanvaarden, voor zover deze informatie voor betrokkenen van belang is voor het verlenen van hun toestemming en medewerking aan de uitvoering van de opdracht;
  • de personen met wie de psycholoog in de professionele relatie samenwerkt, al dan niet in multidisciplinair verband;
  • de soort gegevens die over de cliënt worden verzameld, de wijze waarop en hoe lang deze worden bewaard;
  • de geheimhoudingsplicht, wijze van eventuele gegevensverstrekking en aan wie wordt gerapporteerd;
  • de regels in de beroepscode met betrekking tot inzage en afschrift, correctie en blokkering van de rapportage;
  • de gebondenheid van de psycholoog aan de beroepscode en klacht- en tuchtrecht.

 

Artikel 64      Dezelfde informatie voor externe opdrachtgever en cliënt

Vóór de aanvang van de professionele relatie dient de psycholoog zich ervan te vergewissen dat zowel de externe opdrachtgever als de cliënt of het cliëntsysteem over dezelfde informatie beschikt over het doel en de opzet van de professionele relatie en over de voorgenomen werkwijze. De opdracht kan slechts doorgang vinden als over doel en opzet tussen hen overeenstemming bestaat. Bij wijziging van de situatie of van de opdracht dient de psycholoog tot hernieuwde afspraken te komen.

 

Artikel 65     Overleg over invulling van de professionele relatie

De psycholoog biedt de cliënt de gelegenheid voor overleg over diens wensen en meningen betreffende de invulling van de professionele relatie, tenzij dat een goede voortgang van de professionele relatie in de weg staat.

 

Artikel 66     Informatie en instemming bij professionele activiteiten in ruimere zin

Als er sprake is van professionele werkzaamheden van de psycholoog, die niet aangemerkt kunnen worden als een professionele relatie in de zin van deze code, dan gelden de bepalingen in deze paragraaf, voor zover zij van toepassing zijn op betrokkene(n) bij die professionele werkzaamheden.

 

Artikel 67     Inzage in en afschrift van het dossier

De psycholoog geeft de cliënt desgevraagd inzage in en afschrift van het dossier. Hij biedt daarbij aan tekst en uitleg te verschaffen. Alvorens de cliënt inzage te geven verwijdert de psycholoog de gegevens die betrekking hebben op anderen, voor zover die niet door de cliënt zelf zijn verstrekt. Als er sprake is van een professionele relatie met een cliëntsysteem, worden daarbij van de afzonderlijke personen alle gegevens, die niet tegelijkertijd betrekking hebben op andere personen in dat systeem op zodanige wijze bewaard, dat aan ieder afzonderlijk gelegenheid tot inzage gegeven kan worden zonder de vertrouwelijkheid van de gegevens van de anderen te schenden.

 

Artikel 68 Toegankelijkheid van het dossier

Psychologen richten het dossier naar vorm en inhoud zo in dat het voor de cliënt redelijkerwijs toegankelijk is.

 

Artikel 69     
Verbetering van, aanvulling op of verwijdering 
van gegevens in het dossier

Psychologen corrigeren die gegevens in het dossier, waarvan de cliënt aannemelijk maakt dat ze onjuist zijn, onvolledig, of niet ter zake doen, gezien de doelstelling van het dossier en voor zover deze op hem betrekking hebben. Dit geldt niet voor de bevindingen en conclusies, deze behoren tot de professionele verantwoordelijkheid van psychologen. 
Op verzoek van de cliënt worden door hem opgestelde notities met zijn opvattingen m.b.t. de gegevens in het dossier en de professionele relatie in het dossier opgenomen.

Artikel 70 Recht op vernietiging van het dossier

Op schriftelijk verzoek van de cliënt wordt het dossier door de psycholoog binnen een redelijke termijn vernietigd. De psycholoog bewaart het schriftelijke verzoek gedurende de bewaartermijn. 

Het verzoek van de cliënt om vernietiging wordt niet ingewilligd als het dossier betrekking heeft op een professionele relatie in opdracht van een externe opdrachtgever die een door de wet toegekende bevoegdheid heeft om nakoming van de opdracht te eisen, en deze opdrachtgever niet met vernietiging instemt. De psycholoog voldoet ook niet aan dit verzoek wanneer de cliënt een klacht tegen de psycholoog heeft ingediend of dit overweegt