16
dec

Effecten van coronamaatregelen op de psychologische zorg

Psychologen die werkzaam zijn in de zorg kunnen ook na de afgekondigde maatregelen de zorg aan cliënten gewoon blijven verlenen binnen de al geldende richtlijnen.

De meest recente richtlijn voor de ggz van 10 december geeft aan dat ‘alle (zorg-)professionals die binnen deze instellingen en praktijken werken, onder de categorie cruciale beroepen vallen. Landelijke beleidsregels over bijvoorbeeld thuiswerken gelden in principe niet voor hen. Het streven is dat de reguliere zorg, binnen alle geldende kaders en beperkingen, zoveel mogelijk wordt voortgezet’.

We roepen alle leden op om binnen alle randvoorwaarden en voorzorgsmaatregelen de zorg zo goed mogelijk op de gebruikelijke wijze voort te zetten. Face-to-face contacten (op minimaal 1,5 meter afstand) zijn gewoon toegestaan.

De Minister benadrukt in zijn brief aan de Tweede Kamer dat de continuïteit van zorg aan kwetsbare mensen ook met deze aanvullende maatregelen van cruciaal belang blijft. Dat geldt onder andere voor alle intramurale en ambulante zorg in de ggz, de jeugdhulp, verpleeghuiszorg, thuiszorg, en dagbesteding.

 

Gevolgen voor de zorg voor psychisch kwetsbare mensen

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de Inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ) uiten hun zorgen over de effecten van de corona uitbraak op de lange termijn. Deze heeft ook effecten op de zorg voor psychisch kwetsbare mensen:

Het aantal verwijzingen naar de ggz liep in 2020 naar schatting terug met 80.000. Vaak komt dit doordat mensen minder snel naar een huisarts gaan voor een verwijzing. Daarnaast zien we de afgelopen weken bij de ggz meer verwijzingen voor jongeren en meer verwijzingen voor ADHD en autisme. Dat blijkt uit de wekelijkse rapportages van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) over de gevolgen van de corona-uitbraak voor verwijzingen naar de geestelijke gezondheidszorg.

Uitstel van psychische hulp leidt vaak tot ernstigere en langdurige klachten die moeilijker te behandelen zijn. Maar ook de duur van de maatregelen (en een aanscherping daarvan) heeft vergaande consequenties.

Het stilvallen van dagbesteding en andere activiteiten, het beperken van bezoek heeft grote impact gehad op cliënten, patiënten en hun familie. Cliënten missen hierdoor hun dagelijkse structuur en sociale contacten en voelen zich eenzamer. Dit vergroot in sommige gevallen de problematiek. Het stilvallen/verminderen van onderwijs, vrijetijdsbesteding en dagopvang leidt tot minder zicht op kinderen en jeugdigen in kwetsbare situaties en leerachterstand, eenzaamheid, verveling, angst, verslaving en mentale problemen.

Ook voor de zorgprofessional zelf zijn de effecten steeds ernstiger. Het verzuimpercentage door de verhoogde werkdruk in de zorg loopt in ziekenhuizen op tot 8%, met uitschieters naar 15%. Het wordt daardoor steeds lastiger roosters rond te krijgen. Dit probleem speelt ook bij alle andere domeinen in de zorg. Er zijn ook grote zorgen over de gezondheid en veiligheid van zorgmedewerkers die nog wel werken maar zich in toenemende mate overbelast voelen dan wel burn-out klachten ervaren.

Het NIP spant zich in, mede ook op aangeven van signalen van leden, om de ernst van deze effecten van de corona-uitbraak goed onder de aandacht te brengen in de diverse corona-overleggen van de ministeries van VWS (GGZ, Zorg voor de Jeugd, Langdurige Zorg) en SZW waaraan het NIP deelneemt.

  • Het NIP heeft voor de verschillende doelgroepen binnen de vereniging een uitgebreid Coronadossier opgesteld. Zie het dossier voor de meest actuele ontwikkelingen.