Oude hond nieuwe trucjes leren

Ana Bloemraad
Om de tekorten op de arbeidsmarkt de komende jaren op te kunnen vangen is een duurzame inzetbaarheid van ouderen (50 tot 70 jaar) een belangrijk punt.

Dat betekent dat ouderen gemotiveerd moeten worden om langer te blijven werken. Daarnaast zal geïnvesteerd moeten worden in ontwikkeling (scholen, omscholen en coaching) van ouderen en in een goede zorg voor hun welzijn.
Dat betekent dat de personeelsfunctionarissen (of HR- managers) naast hun eigen vooroordelen tegen senioren in hun bedrijf, ook tegen de vooroordelen en stereotypen van het management en de rest van het bedrijf ten strijde zullen moeten trekken.

Want die vooroordelen/stereotypen over de ouderen zijn hardnekkig. Zoals de overtuiging dat ouderen vaker ziek zijn dan jongeren, of de bekende uitdrukking  ‘oude honden kun je geen nieuwe trucjes leren’. In het algemeen worden ouderen gezien als sloom, eigenwijs, ziek, inflexibel, … vul maar aan. U weet er vast nog wel een aantal.

En ja hoor, er zijn veel ouderen die koppig zijn, sloom en ziek, maar dat is niet voorbehouden aan de leeftijdsgroep. Bijvoorbeeld het aantal mensen dat zich ziek meldt onder 55- tot 65-jarigen is kleiner dan onder andere leeftijdsgroepen (Verkooijen, 2017). Eerlijkheid gebied te zegen dat áls ouderen verzuimen, dan duurt het verzuim gemiddeld langer dan onder jongere werknemers.

Weer in een ander onderzoek wordt beweerd dat je een oud iemand zeer zeker nieuwe trucjes kunt leren. Misschien leren ze niet zo snel als een jong iemand, maar ze kunnen nieuwe trucjes uiteindelijk tot in de perfectie beheersen. Al in 1998 hebben Eriksson et al. in hun onderzoek bewezen dat het menselijke brein steeds nieuwe cellen en verbindingen aanmaakt, ongeacht de leeftijd.

In principe is het de grootste fout die een werkgever kan maken als hij oudere werknemers niet verplicht om aan de cursussen en trainingen mee te doen. In 2006 hebben Thijssen en Walter aangetoond dat geestelijke vermogens vervallen door onvoldoende bijscholing en niet door leeftijd. Het aanleren van nieuwe kennis, vaardigheden en het versterken van competenties stimuleert namelijk de hersenen. Zo blijven ouderen vitaal en gezond. Dus door het stimuleren van de hersenen (zowel van oude als jonge werknemers) kan een werkgever zelfs het ziekteverzuim omlaag brengen.

Voor het stimuleren van hersenen zijn allerlei intellectuele uitdagingen geschikt. Bijvoorbeeld ook het delen van kennis met en mentoring van jongeren, dragen bij aan het bijhouden van intellectuele vermogens en flexibilisering van de bestaande kennis. In plaats van dat de werknemers die al jarenlang in het bedrijf werken in een hoekje gestopt worden, waar ze verstoffen, kunnen ze gestimuleerd worden om hun, door de jaren heen opgedane kennis over het product, bedrijf, klanten en markt juist steeds opnieuw te vernieuwen en te verbeteren. Waar de nieuwe (schoolse) kennis en nieuwe inzichten uit de wetenschap met de best practices, bewezen businessmodellen en (eigen)wijsheid botsen, ontstaan mooie dingen. Zoals nieuwe producten, vernieuwde cultuur, energie en uitdaging om zich te bewijzen.

Jonge honden missen wijsheid en stabiliteit, oude honden missen energie en de uitdaging. Want trouw, loyaal, betrouwbaar en toegewijd zijn ze al.
Waarom het wiel steeds opnieuw uitvinden, terwijl de klanten liever een verbeterde versie willen zien?

 

Literatuur

  • Eriksson, P.S., Perfilieva, E., Björk-Eriksson, T., Alborn, A.M., Nordborg, C., Peterson, D.A. & Gage, F.H. (1998). Neurogenesis in the adult human hippocampus. Nature Medicine, 4, 1313-1317.
  • Thijssen, J. & Walter, E. (2006) Obsoletie van oudere personeelsleden. Tijdschrift voor HRM, 1, 49-65.
  • Verkooijen, L. (2017). Arbeidsparticipatie ouderen flink gestegen. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek.

 

Ana Bloemraad is Registerpsycholoog NIP/ Arbeid en Organisatie en eigenaar van BloemRaad Psychologen.

Reageren? Mail naar A&O-items.