Meten is weten, gissen is missen

Rik Duursma | A&O-items 25-11-2020
In de sportwetenschap gebruikt men de term knowledge of results. Feedback en informatie over de prestaties zijn voor sporters essentieel. In de topsport is het verschil tussen wel of geen medaille soms een verschil van honderdsten van een seconde.

Innovatieve dataverzameling en de interpretatie daarvan dragen bij aan effectievere trainingsmethodes en het verhogen van trainingsrendement. Steeds vaker worden sensoren gebruikt om de prestaties te meten en een training te monitoren. In het roeien en het zwemmen verzamelt men al jaren data om prestaties van sporters te optimaliseren. Bijvoorbeeld een propellertje onder de boot dat de snelheid meet, krachtmeters onder de voetensteun, en hoekmeters in de dollen waaruit op te maken is hoe lang de slagen van de riemen zijn.

De uitdaging zit niet zozeer in het goed kunnen meten, maar meer in het slim kunnen omgaan met die informatie en deze op de juiste manier presenteren en analyseren. Wanneer je niet bijhoudt wat je doet en wat dat oplevert, is het heel lastig om je prestaties te verbeteren.

Hoe goed voorspellen wij eigenlijk?
Voor assessmentpsychologen is het minder gebruikelijk om de oordelen longitudinaal te ‘toetsen’ aan de praktijk. Op basis van de ‘traditionele’ combinatie van instrumenten zoals capaciteitentesten, persoonlijkheidsvragenlijsten, managementopdrachten, gestructureerde interviews en rollenspellen wordt een voorspelling gedaan over het toekomstig functioneren van een kandidaat om het risico op een verkeerde beslissing te beperken.

Veelal ontbreekt het echter aan gestructureerde informatie over of iemand op de langere termijn voldoet aan de verwachtingen die deels gebaseerd zijn op de uitkomsten van een assessment. Hoelang blijft iemand, hoe vaak is iemand ziek, presteert iemand boven of onder verwachting, hoe ziet het carrièreverloop eruit? De sleutel naar verbetering van de validiteit van adviezen ligt in informatie over de geldigheid ervan in de praktijk.

Intuïtieve expertise
Daniel Kahneman (2019) heeft het in zijn boek Ons feilbare denken over het opbouwen van (intuïtieve) expertise en de essentiële rol die feedback daarbij speelt. Of professionals een kans hebben om intuïtieve expertise te ontwikkelen hangt volgens Kahneman in wezen af van de kwaliteit en snelheid van feedback en daarnaast van voldoende gelegenheid om te oefenen. In een assessment worden instrumenten ingezet die getoetst zijn door psychometrisch onderzoek, maar uiteindelijk is het een psycholoog die de informatie integreert, combineert en tot een subjectief, op objectieve instrumenten gebaseerd, advies komt. Vrij vertaald adviseert Kahneman om de kwaliteit van feedback op assessmentadviezen te verbeteren om nog betere voorspellingen en adviezen te kunnen geven.

People Analytics
Wetenschappelijk psychologisch onderzoek heeft de feilbaarheid van ons denk- en beslissingsvermogen aangetoond. Wat je niet weet kan je niet managen. De uitdaging ligt volgens mij in het verzamelen van data over onder andere prestaties in de werkomgeving en deze slim te combineren met assessmentdata om tot nog scherpere inzichten, en voorspellingen te komen. Deze ontwikkeling gaat hand in hand met een meer data-gedreven benadering van HR.

Toegespitst op de assessmentpraktijk gaat het om het met data onderbouwen van uitspraken om tot betere voorspellingen te komen en daarmee organisaties te helpen bij het selecteren, ontwikkelen en beter laten presteren van mensen. Met behulp van HR Analytics kunnen we de data op individueel niveau vertalen naar de gevolgen voor de organisatiebrede bedrijfsvoering in de toekomst. Zo kunnen het selectiebeleid, de plaatsing van kandidaten, het opleidingsaanbod en de teamsamenstelling nog beter aansluiten bij de organisatiedoelstellingen.

Literatuur
Kahneman, D. (2019). Ons feilbare denken (37ste editie). Amsterdam: Business Contact.

Rik Duursma werkt als organisatiepsycholoog bij Berenschot en helpt organisaties de juiste keuzes te maken in het selecteren en ontwikkelen van mensen. Hij schrijft over de ontwikkelingen op het gebied van assessments en de onderwerpen die hij tegenkomt bij het uitvoeren van assessments.