De veerkracht van de psyche – De sprekers

Marja van Vliet

Bewegingswetenschapper en werkzaam bij Institute of Positive Health

Marja van Vliet, PhD, is van oorsprong bewegingswetenschapper. Tegenwoordig is zij als onderzoeker verbonden aan het Instituut voor Positieve Gezondheid. Haar interesse ligt bij het vinden van nieuwe en passende oplossingen voor de huidige gezondheidszorg, waarbij burgers, patiënten én zorgprofessionals beter in hun kracht staan. Daarbij heeft zij in de afgelopen acht jaar nauw samengewerkt met Machteld Huber bij de ontwikkeling van Positieve Gezondheid.

‘Tijdens de totstandkoming van Positieve Gezondheid spraken wij onder andere met een brede groep personen met chronische aandoeningen, waaronder ook op mentaal gebied. Hun positieve kracht, maar ook ervaren barrières in de zorg en het dagelijks leven inspireerden mij om verder te bouwen aan dit onderwerp. Het deed mij realiseren dat ons zorgsysteem anders kan én moet. Integraal samenwerken en bijdragen aan een betekenisvol leven vormen daarbij een belangrijk uitgangspunt.’

 

Jos Brosschot

Bijzonder hoogleraar psychofysiologische mechanismen van alledaagse stress aan de Universiteit Leiden

Langdurige stress is een moordenaar: het bedreigt de gezondheid en verhoogt bijvoorbeeld de kans op hartfalen. Ook eenzaamheid is een belangrijke stressfactor en kan mensen ziek maken. In zijn onderzoek richt Brosschot zich op de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor de effecten van de geest op het lichaam. Hij heeft verschillende laboratorium- en veldprojecten uitgevoerd in de relatie tussen piekeren, hartactiviteit en lichamelijke klachten. In de loop der jaren ontving hij verschillende beurzen van KNAW en NWO en publiceerde vele wetenschappelijke artikelen.

“De stressrespons blijkt volgens de neurobiologie geen respons op een stressor (dreiging) te zijn maar een default respons die ‘altijd aan staat’ tenzij er veiligheid wordt waargenomen. Deze ‘omgekeerde’ stresstheorie kan verklaren waarom langdurige stressresponsen veelal voorkomen in uiteenlopende situaties zonder per se veel stressoren. Dit zijn bijvoorbeeld eenzaamheid, lage sociaaleconomische status, niet-natuurlijke omgevingen, vroege (zelfs prenatale) stress of emotionele verwaarlozing, of verminderde lichamelijke weerbaarheid (bijv. obees, ziek, oud). Wat deze situaties gemeenschappelijk hebben is verminderde sociale of fysieke veiligheid. Stressmanagement kan zich dus beter richten op condities en vaardigheden die -grotendeels onbewuste- waarneming van veiligheid bevorderen dan op omgaan met stressoren.”

 

Matthijs Steeneveld

Trainer, positief psycholoog en auteur

Matthijs Steeneveld traint professionals en teams in organisaties met appreciative inquiry, mindfulness en psychologisch kapitaal. Hij richt zich op het bevorderen van zelfontwikkeling en inzetten van sterke kanten. Hij verbindt de wetenschap en praktijk van positieve psychologie in zijn werk. Samen met Marjolijn Punt en Sabine Mur heeft Matthijs het Bureau voor Positieve Psychologie opgericht. In 2017 publiceerde Steeneveld zijn eerste boek over psychologisch kapitaal: Optimisme – Hoop – Veerkracht – Zelfvertrouwen.

“Vanaf dat we leren lopen groeien we met vallen en opstaan. Soms zit het tegen, maar met onze veerkracht zijn we vaak in staat om er het beste van te maken en er soms zelfs van te leren. Veerkracht kan groeien door een gezonde balans tussen erkennen van de pijn van het vallen en te leren dat we weer kunnen opstaan. Volgens mij is het een belangrijke taak van psychologen om mensen te helpen hun eigen veerkracht te laten groeien.”

 

Lees meer over het congres De Veerkracht van de Psyche