Naslagwerken

Richtlijnen helpen zorgverleners en cliënten bij het nemen van beslissingen over adequate zorg bij een specifiek gezondheidsprobleem. De richtlijn is een advies (gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, aangevuld met kennis en ervaringen van zorgprofessionals en -gebruikers). Generieke modules beschrijven vanuit het patiëntenperspectief de zorg rond een onderwerp dat voor meer dan 1 domein of problematiek relevant is.

  • Zie ook De uitweg van de dood –  een essay van Myrthe Meester (De Psycholoog – april 2019)
  • Volgens Ton Vink bestaan er goede redenen om het aantal door het CBS geregistreerde suïcides te verminderen met het aantal getallen van zelf-euthanasie. Het gaat dan om de vraag: ‘Hoe voorkom je suïcides die geen zelf-euthanasie zijn?’ Vink doet een suggestie gebaseerd op zijn praktijkwerk als levenseindeconsulent. Ad Kerkhof en Wouter Schoonman geven commentaar: Suïcide: preventie door non-preventie (De Psycholoog – juni 2019)
Richtlijnen

Ook voor suicïdepreventie zijn een richtlijn en een generieke module ontwikkeld.

 

Sociaal-economische sector
  • Handreiking Wat als elk perspectief ontbreekt? (pdf)
  • Infosheet met belangrijke tips bij cliënten met zelfmoordgedachten
  • Gatekeepertraining 113: signalen herkennen, bespreekbaar maken en de weg naar hulp wijzen
  • Maak een zelfmoordpreventieprotocol voor de eigen organisatie. Beschrijf hierin de zorglijnen intern en extern, de verantwoordelijkheden en de grenzen hiervan enz. De kwartiermakers kunnen hierin ondersteunen en meedenken.

 

Zorgprofessionals
  • Ad Kerkhof werkte mee aan de richtlijn Suïcidaal Gedrag. In dit college van de Universiteit van Nederland: vertelt hij wat er in het hoofd gebeurt bij iemand die speelt met de gedachte om zijn of haar leven te beëindigen en hoe je iemand kunt helpen.
  • Handboek suïcidaal gedrag (Boom Psychologie & Psychiatrie) – Een Nederlands-Vlaams handboek voor hulpverleners, preventiemedewerkers en onderzoekers. Met informatie over multidisciplinaire richtlijnen en bijzondere aandachtsgebieden, zoals de LHBTI-gemeenschap, het betrekken van naasten, de zorg voor nabestaanden en de dialoog tussen patiënten, hun familie en de hulpverlening.
  • Directeur en psychiater Jan Mokkenstorm (oprichter van 113 Zelfmoordpreventie) promoveerde in 2019 op het proefschrift On the road to zero suicides: Implementation studies (epub) over strategieën om suïcide te voorkomen.
  • Aanbevelingen voor zorgvuldig samenwerken in de keten
  • Voor de toepassing van deze MDR is door de Vrije Universiteit Amsterdam de Suïcidepreventietraining PITSTOP ontwikkeld: Professionals in Training to STOP suicide.
  • Wanneer je wel in aanraking komt met mensen die denken aan zelfmoord, via jouw werk, maar niet betrokken bent bij de behandeling van deze gedachten aan zelfmoord, dan is de gatekeeperstraining meer geschikt. Hierin word je getraind in het herkennen van signalen, het gesprek aangaan en doorverwijzen
  • Voor GGZ-instellingen is een monitor instrument ontwikkeld die gebruikt wordt om te bepalen hoe suïcidepreventie in de instelling is vormgegeven en waar nog verbeterpunten liggen. Ook andere zorginstellingen kunnen deze monitor als leidraad nemen.
  • Filmpjes van praktijkvoorbeelden
  • Supranet GGZ is het lerend netwerk voor- en door ggz-professionals
  • Zie ook: Hoe voorkom je zelfmoord in de ggz? (human.nl)
  • Factsheet Suicide (WHO)
Patiëntenorganisaties over suïcide

 

Onderwijs/jeugd (zie ook 113.nl/onderwijs)
  • Handreiking Onderwijs 113 (pdf)
  • Stappenplan Onderwijs 113 (pdf)
  • Signaleringskaart Onderwijs 113 (pdf)
  • Gatekeepertraining 113: signalen herkennen, bespreekbaar maken en de weg naar hulp wijzen
  • Maak een zelfmoordpreventieprotocol met de interne en externe zorglijnen, verantwoordelijkheden en grenzen hiervan. Ook is het bijvoorbeeld belangrijk om vast te leggen hoe en wanneer de ouders worden betrokken. Voorbeelden zelfmoordpreventieprotocol of stappenplan van onderwijsinstellingen in het land (op de onderwijspagina 113).
  • De Vragenlijst over Zelfdoding en Zelfbeschadiging (VOZZ) is een cultuursensitief signaleringsinstrument voor suïcidaliteit bij jongeren.
  • E-learning suïcidaliteit onder jongeren: 8 educatieve modules voor professionals die in hun werk met jongeren te maken hebben. De modules hebben als doel het proces van (vroegtijdig) signaleren, bejegenen en doorverwijzen van (mogelijk) suïcidale jongeren te bevorderen.
  • Transgender in het onderwijs (transgendernetwerk.nl)
  • Jongeren die lesbische, homo, bi en/of transgender (LHBT)-gevoelens hebben, staan voor extra uitdagingen in vergelijking met hun leeftijdsgenoten. Op de site iederisanders.nl vind je meer informatie voor de jongeren zelf. Ook vind je hier onder het kopje ondersteuner informatie voor de professionals rondom deze jongeren.
  • De voorstelling Weer-zin van Theater Traxx zit vol rap en andere muziek om gevoelens die vaak als zwaar en zwak worden ervaren met humor te benaderen en zo minder beladen te maken. TRAXX maakt duidelijk dat wanneer je ongelukkig bent, je dat niet alleen hoeft op te lossen. Er is hulp mogelijk en er zijn verschillende manieren om weer zin in het leven te krijgen.
  • Tweestrijd bestaat uit een groep jongeren uit West-Friesland die  één of meer vrienden hebben verloren aan de gevolgen van kanker of door zelfdoding.Tweestrijd wil jongeren aanzetten om over hun problemen te praten. Hun doel is om zo te proberen het aantal zelfmoorden onder met name jongeren terug te dringen. Ze geven gastlessen op middelbare scholen (doelgroep: 12 – 18 jaar).