Routine Outcome Monitoring (ROM)

Routine Outcome Monitoring (ROM) opent de black box van de ggz. ROM is het structureel en herhaaldelijk meten met behulp van meetinstrumenten van de toestand van de cliënt. Naast uw klinische observaties geven de uitkomsten van ROM-metingen u een instrument in handen om veranderingen te meten in de toestand van de cliënt.

Afhankelijk van de cliëntengroep en het doel van de behandeling kan met behulp van ROM de effectiviteit van behandeling worden gemeten, de patiëntveiligheid, de cliëntervaring (met de CQ index) of de kwaliteit van leven.

 

De vier functies van ROM

  1. Behandelen en Begeleiden: ROM ondersteunt in passende zorg. Zo kunt u met de uitkomsten van tussentijdse ROM metingen samen met de cliënt bezien of en hoe de behandeling voortgezet moet worden.
  2. Leren en evalueren: op afdelings- of instellingsniveau kunt u uitkomsten vergelijken en behandelprogramma’s bijstellen.
  3. Onderling vergelijken met andere zorgaanbieders: Door ROM gegevens te verzamelen kunnen verschillen in behandeleffecten op populatieniveau in beeld gebracht worden tussen instellingen.
  4. Onderzoeken: Data analyses maken wetenschappelijk onderzoek mogelijk om behandelingen effectiever te maken en ROM-vragenlijsten te verbeteren.

De eerste twee functies kunt u al geruime tijd op praktijk of instellingsniveau uitvoeren. Voor functie 3 en 4 is dataverzameling van ROM-uitkomsten in een landelijke database nodig. Het kwaliteitsinstituut voor de ggz akwa voert in opdracht van beroepsvereningingen en cliëntorganisaties in de ggz een nieuwe methodiek in om ROM gegevens op een wetenschappelijk verantwoorde manier te verzamelen passend binnen de privacyregels van de AVG.

 

Visie NIP

Het NIP ziet veel kansen met ROM. ROM opent de black box van de ggz. ROM biedt een mogelijkheid om een objectieve maatstaf in te zetten om de voortgang van de behandeling te meten. Of dat nu de effectiviteit is van de behandeling, de kwaliteit van leven of het dagelijks functioneren. Inzicht in de voortgang kan helpen bij de besluitvorming over het voortzetten van de behandeling in een bepaalde richting of in een ander domein. ROM-gebruik binnen de behandeling of begeleiding van cliënten, als instrument voor Shared Decision Making, is een krachtig instrument om de voortgang van de behandeling te monitoren. Het NIP spant zich in om het gebruik van ROM binnen de behandeling te bevorderen.

Het NIP is positief over het verzamelen van ROM gegevens voor reflectie tussen behandelaren en teams om de behandeling te verbeteren. Ook kan dataverzameling een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek om behandelmethoden en ROM vragenlijsten te verbeteren.

De privacy van cliënten en bescherming van gevoelige persoonsgegevens zijn daarbij harde voorwaarden voor het NIP. Zo moet de cliënt expliciet toestemming geven om de ROM gegevens te verzamelen en mag het nooit mogelijk zijn om ROM gegevens op cliënt niveau uit de database te herleiden. Het NIP ziet hier op toe.

ROM is ten onrechte in een negatief daglicht komen te staan als gevolg van de opgelegde verplichting om te ROMmen door zorgverzekeraars. Het NIP spant zich in voor een juist gebruik van ROM-data. ROM-data die aangeleverd worden (begin en eindmetingen) hebben veelal nog niet voldoende zeggingskracht om als sturingsinstrument gebruikt te worden voor zorginkoop. Dat is mede een conclusie van de COTAN die een aantal ROM instrumenten heeft geanalyseerd.

Het NIP ziet met ROM dat er kansen zijn voor wetenschappelijk onderzoek naar de kwaliteit en effectiviteit van bepaalde behandelingen en zorgprogramma’s. ROM levert big data op. Daarvoor is wel nader onderzoek naar de psychometrische waarde van de gebruikte meetinstrumenten voorwaarde.

 

Is ROM verplicht in de ggz voor volwassenen onder de zorgverzekeringswet?

Volgens het kwaliteitsstatuut van de ggz is afname van de rom en aanlevering van deze data verplicht. Door de discussie over vooral deze landelijke database zijn veel zorgaanbieders gestopt met de aanlevering aan SBG. Een contract met SBG is in 2019 niet meer verplicht.

 

Verwachte ontwikkelingen rondom de ROM in 2019

In 2019 ontstaat een nieuwe situatie:

  • SBG houdt op te bestaan en delen daarvan worden overgenomen door akwa. Zorgverzekeraars maken geen deel meer uit van akwa en hebben niet langer mede-zeggenschap over de ROM.
  • Vrijgevestigden die data via SVR aanleverden doen dit vanaf 2019 via ggz dataportaal.
  • Alle zorgaanbieders kunnen in 2019 hun ROM data aanleveren aan akwa. Voorwaarde hiervoor is dat de cliënt daarvoor expliciete toestemming verleent.
  • De ROM data worden nu nog alleen teruggekoppeld met de zorgaanbieder die ze heeft aangeleverd en niet gedeeld met andere instellingen, zorgverzekeraars of op andere wijze openbaar gemaakt.
  • Het delen van ROM gegevens met andere instellingen of als keuze-informatie kan op langere termijn mogelijk worden. Akwa onderzoekt welke kwaliteitsindicatoren op een zinnige en veilige en verantwoorde manier verzameld kunnen worden. Tot die tijd worden ROM data alleen voor gebruik binnen de eigen instelling of praktijk verzameld.

 

ROM en vrijgevestigden?

Bijna 4000 vrijgevestigden hebben een contract met SVR om ROM-gegevens aan te leveren via een centrale infrastructuur. SVR houdt op te bestaan en de taken worden overgenomen door ggz dataportaal.

In het themadossier ROM en vrijgevestigden leest u meer over de ontwikkelingen en benodigde stappen, zodat u tijdig alles op orde heeft om uw ROM-data aan te leveren.

Het klantportaal van SVR blijft voorlopig via de bestaande kanalen bereikbaar voor vragen van vrijgevestigden: vrijgevestigde.nl. Hier kunt u bijvoorbeeld lezen via welke software-leveranciers u ROM- en EPD-data kunt aanleveren, of hoe u zich kunt aanmelden om ook ROM-data aan te leveren.

 
 

Aliantie kwaliteit in de ggz – akwa

Akwa is het nieuwe kwaliteitsinstituut van en voor professionals en cliënten in de ggz. Akwa ondersteunt bij de ontwikkeling, het bijeenbrengen en ontsluiten van kennis over hoe de zorg door de juiste persoon, op de juiste plek, op het juiste moment, in goede samenhang en doelmatig wordt geleverd.

Akwa helpt bij de implementatie van kennis en werkwijzen, ondersteunt bij het genereren van kwaliteitsinformatie over de daadwerkelijk geleverde zorg en faciliteert het proces om met deze inzichten de kwaliteit van de ggz continu te verbeteren. De komende periode krijgt Akwa als organisatie vorm. Vaststaat dat Akwa ondersteunend is aan de klinische praktijk en van, voor en door het veld is. Dit houdt in dat patiënt, naaste en professional de regie hebben.

In Akwa worden in de komende periode (een deel van) de activiteiten en infrastructuur van het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ (NKO) en de Stichting Benchmark GGZ (SBG) ondergebracht.

   

Nieuws en links

Nieuwsuur besteedde op 30 december 2018 aandacht aan ROM: het meten van behandelingen in de ggz. Jim van Os, Jan Willem Poot en Jeroen Muller waren aan het woord in de uitzending.