Veelgestelde vragen door testgebruikers

Waar vind ik de COTAN Beoordelingen van tests?

Beoordelingen zijn gepubliceerd in de online COTAN Documentatie.  

Hoe wordt een test beoordeeld?

Uitleg over de beoordelingsprocedure en het beoordelingssysteem vindt u op de pagina over de beoordelingsprocedure.  

Is deze test goedgekeurd door de COTAN?

Het is een misverstand dat de COTAN tests in zijn geheel  goed- of afkeurt. De COTAN beoordeelt tests op zeven  criteria. Idealiter kiest u een test die 7x een ‘goed’ heeft gekregen. In de praktijk is zo’n beoordeling helaas zeldzaam. Als u de keuze heeft uit meerdere tests met eenzelfde meetpretentie kies dan zo mogelijk de test met de beste beoordeling. Mocht een test op een of meerdere criteria een onvoldoende hebben gekregen, dan wil dat niet per definitie zeggen dat de test voor u onbruikbaar is. U dient echter bij de interpretatie van de testresultaten de kwaliteit van de test mee te laten wegen. Voorbeeld: Een capaciteitentest heeft een onvoldoende gekregen voor de normering omdat de normgroep enkel uit proefpersonen uit Groningen bestaat. Stel dat uw kandidaat uit Groningen komt en de opdrachtgever voor het  assessment ook. In dat geval kunt u de normering toch gebruiken. Stel dat uw kandidaat uit Utrecht komt en de opdrachtgever voor het assessment ook. Wellicht heeft u zelf normen verzameld onder uw Utrechtse doelgroep. Dan kunt u de test toch gebruiken en daarbij uw eigen normering hanteren. Over de betekenis van beoordelingen kunt u meer lezen in de Inleiding van het COTAN Beoordelingssysteem voor de kwaliteit van tests. In de Algemene Standaard Testgebruik (AST) leest u meer over de principes bij de keuze van psychodiagnostische instrumenten.  

Zijn er richtlijnen voor het gebruik van een test?

Informatie over het gebruik van een test en over de rapportage vindt u in de Algemene Standaard Testgebruik (AST) (https://www.psynip.nl/wp-content/uploads/2016/09/Algemene-Standaard-Testgebruik.pdf). Richtlijnen voor digitaal testen kunt u vinden op de website van de ITC ITC. Er wordt gewerkt aan een Nederlandse notitie over dit onderwerp.  

Moet ik mijn cliënt inzage geven in ruwe testgegevens?

In de Algemene Standaard Testgebruik van het NIP staat aangegeven dat u de cliënt voor aanvang van een test duidelijk en bij voorkeur schriftelijk wijst op zijn rechten met betrekking tot het psychologisch rapport. De cliënt heeft onder andere recht op begeleide inzage in ruwe testgegevens. Cliënt heeft geen recht op afschrift van deze gegevens.  

Waar vind ik tests over een speciaal onderwerp?

In de online COTAN Documentatie. kunt u zoeken naar tests met een bepaalde meetpretentie. U klikt hiervoor op ‘Zoeken naar beoordelingen’. Enkele voorbeelden van trefwoorden zijn: allochtonen, depressie, intelligentie, stress, taal en welbevinden. Links in het scherm kunt u vervolgens filters instellen om uw zoekopdracht te optimaliseren.  

Ik wil een testbatterij samenstellen. Welke tests moet ik kiezen?

De COTAN stelt geen testbatterijen samen voor professionals in de praktijk. Het samenstellen van een testbatterij hangt namelijk af van meerdere factoren. Alleen u als praktijkdeskundige op het gebied van psychodiagnostiek kunt hierin een genuanceerde afweging maken. Hierbij kunt u een checklist maken aan de hand van de volgende vragen:
  • Welke vragen beantwoord ik in mijn praktijk/instelling?
  • Hoe belangrijk zijn de beslissingen die er genomen worden voor het individu op basis van de testresultaten? Hoe belangrijker de beslissing hoe hoger de kwaliteit van de test moet zijn.
  • Wil ik screenen of een gespecialiseerd onderzoek uitvoeren?
  • Hoeveel tijd is er beschikbaar om de tests af te nemen en te interpreteren?
  • Zijn er richtlijnen of protocollen ontwikkeld (door mijn sectie) waarvan ik op de hoogte moet zijn?
  • Hoeveel budget is er beschikbaar voor de aanschaf van instrumenten voor mijn praktijk/instelling?
Deze beperkte opsomming laat voorbeelden zien van factoren die kunnen meespelen bij uw keuze voor tests in uw instelling. Is er een Nederlandse versie van een buitenlandse  test? U kunt zoeken op de naam van de buitenlandse auteur in de COTAN Documentatie. Als het instrument is bewerkt voor de Nederlandse markt en deze versie is beoordeeld door de COTAN, dan is dit terug te vinden in de COTAN Documentatie.  

Wat zijn de taken van de COTAN?

De commissie heeft tot taak het beoordelen van tests, het publiceren van deze beoordelingen en het adviseren over (de kwaliteit van) tests en testgebruik. De commissie:
  • beschrijft en beoordeelt instrumenten met een psychologische meetpretentie en publiceert deze informatie in de online COTAN Documentatie;
  • draagt zorg voor en waakt over de actualiteit van het beoordelingssysteem;
  • doet uitspraken over testaangelegenheden in de praktijk naar aanleiding van vragen van NIP-leden, psychologen, overige professionals die psychologische tests gebruiken, organen die (overheids-)beleid maken en de media;
  • publiceert artikelen en organiseert symposia om discussie over testkwaliteit op gang te brengen en/of de werkzaamheden van de COTAN in brede kring bekendheid te geven;
  • neemt (namens het NIP) deel aan internationale organisaties die zich ook bezighouden met de kwaliteit van tests en testgebruik, zoals de Board of Assessment (BoA) van de EFPA en de International Test Commission (ITC).
 

Hoe transparant is de beoordelingsprocedure van de COTAN?

In het COTAN Beoordelingssysteem staat stap voor stap beschreven waarop een test wordt beoordeeld. Een PDF van het Beoordelingssysteem kunt u hier downloaden downloaden. De aanvullingen op het COTAN Beoordelingssysteem, die vanaf 1 juli 2015 gelden zijn het Fairness addendum, het Addendum unproctored dataverzameling en de wijzigingen in tabellen voor het eindoordeel op verschillende criteria. De auteur/uitgever van de test krijgt naast de beoordeling ook een toelichting op de beoordeling. Hierin staat beschreven hoe de beoordeling tot stand is gekomen. Deze toelichting wordt tevens gepubliceerd in de online COTAN Documentatie.  

Wat voor tests worden beoordeeld door de COTAN?

De COTAN beoordeelt de kwaliteit van psychodiagnostische instrumenten. Dit zijn bijvoorbeeld tests, toetsen, vragenlijsten en observatieschalen. De COTAN neemt uw test in de beoordelingsprocedure op als:
  • De test in Nederland verkrijgbaar is.
  • De test voor het Nederlands taalgebied is geconstrueerd, vertaald en/of bewerkt.
  • De afnameprocedure gestandaardiseerd is.
  • De validiteit, de betrouwbaarheid en de normen zijn onderzocht.
  • Het instrument voor professioneel gebruik ontwikkeld is.
  • Het instrument direct of indirect uitspraken over personen mogelijk maakt.