Weer ruimte voor eigen leven in verpleeghuizen

De verpleeghuiszorg mag zich gelukkig prijzen als eerste sector van de samenleving waar een hoge vaccinatiegraad bereikt is. Dit geeft echter wel direct een nieuwe uitdaging: hoe kunnen we regels en angsten op een verantwoorde manier loslaten?

We hebben een jaar achter de rug met een sterke focus op het voorkomen van besmettingen en beperkingen van sociaal en fysiek contact. Dit laat zijn sporen na in relaties en werkwijzen. Om de kwaliteit van leven van verpleeghuisbewoners weer centraal te stellen, is herstel op allerlei terreinen nodig.

De kracht van het verpleeghuis is dat bewoners zichzelf kunnen zijn en ondersteund worden als dat nodig is. Om dit te realiseren is het nodig dat familie en vrienden nauw betrokken zijn. Professionals met een grote diversiteit aan expertise die samenwerken zijn onmisbaar. Zo is het mogelijk voor bewoners om nog een goed en waardevol leven te kunnen leiden en uiteindelijk ook waardig te sterven. Laten we de versoepeling zien als een eerste stap naar weer meer ruimte voor een eigen leven.

Vanuit ons vak, de ouderenpsychologie, zien we een aantal belangrijke aandachtspunten waar de verpleeghuizen zich de komende tijd op zouden moeten richten:

 

1. Het eigen leven centraal met ruimte voor rouw en herstel

Bewoners hebben allen een eigen levensgeschiedenis. Aandacht voor het individu is de basis voor goede zorg en kwaliteit van leven. In de ouderenzorg zijn we gewend om het onzekere voor het zekere te nemen. We kijken naar aanvaardbare risico’s, wikken en wegen op individueel niveau en zoeken naar de balans tussen vrijheid en veiligheid.

Het afgelopen jaar is een ingrijpend geweest. Stilstaan bij de verwerking, binnen en buiten het verpleeghuis, kan helend zijn. We moeten oog hebben voor complexe rouwprocessen of traumatische ervaringen van bewoners, hun naasten en professionals die door psychologen kunnen worden behandeld.

 

2. Professioneel ontmoeten en overleggen

Door multidisciplinair en methodisch te werken kan probleemgedrag, verwardheid of zorgmijding goed worden aangepakt. Dat betekent dat de overlegstructuur die hierbij hoort, weer goed georganiseerd moet worden. MDO’s en omgangsoverleggen, gedragsvisite/gedragsoverleg en moreel beraad zijn onmisbaar voor goede zorg.

 

3. Het verpleeghuis als gemeenschap

In verpleeghuizen is elkaar ontmoeten een belangrijke pijler. Dat betekent dat bewoners zelf kunnen bepalen wanneer zij bezoek willen ontvangen en hoe ze dat bezoek invullen. En dat dat bezoek ook geregeld in contact komt met verzorgenden en andere professionals, zodat zij samenwerken vanuit: elkaar goed kennen, begrip hebben voor elkaars belangen en standpunten.

Een goed cultureel en geestelijk leven draagt bij aan en versterkt het gemeenschapsgevoel. Elkaar weer spontaan ontmoeten en gemeenschappelijkheid ervaren is van belang om sociaal welbevinden te ervaren zonder eenzaamheid.

Reactie van de ouderenpsychologen i.s.m. de corona taskforce op de persconferentie van 8 maart over de versoepeling van de bezoekregeling in de instellingen voor langdurige zorg.