Reactie NIP op Troonrede: 'Behoud van economische, sociale én mentale veerkracht samenleving essentieel'

Het meest genoemde thema op deze Prinsjesdag was corona. Er wordt op de langere termijn een zware economische terugslag verwacht. Het brengt daarnaast op sociaal vlak ingrijpende gevolgen met zich mee, zoals het niet op bezoek kunnen bij dierbaren. Het SCP waarschuwde verder eerder voor de psychische gevolgen. Ook de koning noemde in de troonrede de mentale veerkracht en de gevoelens van bijvoorbeeld stress, eenzaamheid en verlies die corona tot gevolg heeft. Hoe blijft de samenleving continu veerkrachtig en hoe voorkomen we zoveel mogelijk de negatieve impact?

‘Economische, sociale én mentale veerkracht zijn essentieel voor een sterke samenleving. Het is belangrijk goed te kijken naar behoeften van specifieke groepen. Kinderen hebben iets anders nodig dan ouderen en voor werknemers is iets anders nodig dan voor zelfstandigen,’ zegt Monique Rook, directeur NIP.

 

Heb specifieke aandacht voor kinderen en jeugdigen

De coronamaatregelen hadden tijdens de eerste maanden van de crisis veel invloed op kinderen en jongeren. Ook de koning verwees hiernaar in de Troonrede. Het intensieve contact met relevante volwassenen en leeftijdsgenoten is niet altijd mogelijk. Onderwijs, kinderopvang, zorg, sport en vrije tijd staan onder druk. Voor hun ontwikkeling hebben kinderen en jongeren juist contact nodig met anderen die hen stimuleren, uitdagen en begeleiden.

Daarom pleiten experts, waaronder NIP-lid Vera Naber, voor specifiek coronabeleid voor de jeugd (9 september 2020), zoals: houd rekening met de grote druk op gezinssystemen die ontstaat door coronamaatregelen; geef professionals die met kinderen werken, zoals jeugdhulpprofessionals en sportcoaches, voorrang bij het testen; en heb aandacht voor de groeiende jeugdwerkeloosheid en een verminderd perspectief op werk of stage van jongeren.

 

Streef naar juiste balans tussen kwaliteit en veiligheid

In de Troonrede was verder aandacht voor het gemis aan aanraking en het belang van aandacht hebben voor elkaar. Contact met dierbaren is voor de meeste mensen een voorwaarde om in leven te (willen) blijven. Ondertussen willen we een tweede coronagolf voorkomen. Maatwerk is nodig om de juiste balans te vinden tussen kwaliteit en veiligheid. Leden van het NIP werken met anderen hard aan een nieuwe bezoekregeling verpleeghuiszorg waarin die balans zo optimaal mogelijk gekozen wordt.

 

Behoud kwaliteit van de zorg door in te zetten op zorgprofessionals en hun opleiding

De koning benadrukte daarnaast hoe belangrijk het is dat voor volgende generaties de beste zorg beschikbaar blijft. Zorgprofessionals hebben tijdens de eerste coronagolf hard gewerkt en ervoor gezorgd dat we deze naar omstandigheden goed doorstaan hebben.

Rook: ‘Het is goed dat de Koning benoemt dat er bijvoorbeeld gekeken wordt naar de werkdruk en meer zeggenschap voor zorgpersoneel. Wij zetten ons hier onverkort voor in. Net als voor de noodzakelijke opleidingsplaatsen voor het opleiden van gekwalificeerde post-masterpsychologen om de blijvend lange wachtlijsten te verkorten.’

 

Stel corona-loket in voor werkgevers

De coronacrisis heeft ook grote gevolgen voor werk. De koning noemde bijvoorbeeld het verliezen van een baan of het faillissement van een onderneming. Wie wel werkt, werkt plotseling mogelijk veelal thuis. Terwijl er behoefte is aan face-to-face contact met collega’s. Thuiswerken is beter vol te houden door tegemoet te komen aan de basisbehoeften van mensen, zoals ook bestuurslid van de sectie A&O van het NIP, Cora Reijerse, stelt in dit artikel in Trouw (30 augustus 2020). Daarnaast zijn er degenen in bijvoorbeeld de zorg en supermarkt die wel elke dag naar hun werk gaan. Bij hen kan er angst zijn om besmet te worden. Er is veel wetenschappelijke psychologische expertise hoe hiermee om te gaan, maar deze komt nog niet altijd bij werkgevers terecht.

‘De overheid zou een corona-loket in kunnen stellen waar werkgevers telefonisch vragen kunnen stellen aan experts, zoals Registerpsychologen NIP met het werkterrein Arbeid en Organisatie,’ zegt Rook.

 

Blijf helder communiceren over gewenst gedrag

De zesde ronde van het corona gedragsonderzoek (rivm.nl) van het RIVM, GGD GHOR Nederland en de regionale GGD’en naar gedragsmaatregelen en welbevinden heeft  – na een periode waarin het draagvlak voor de maatregelen gestaag afnam – een toename aangetoond in de steun voor maatregelen en van het aantal mensen die zich heeft laten testen. Het is van belang goed na te blijven denken met psychologen over heldere communicatie over gewenst gedrag. Zie ook deze oproep van elf hoogleraren in de NRC (13 augustus 2020), waaronder Andrea Evers, bestuurslid van sectie PAZ van het NIP.

 

Meer informatie