Aanbieden en declareren van jeugdhulp in Corona-tijd

Aanbieders en professionals in het jeugddomein zoeken tijdens de coronacrisis naar mogelijkheden om jongeren en gezinnen zo goed mogelijk te blijven ondersteunen, rekening houdend met de RIVM voorschriften. Het NIP heeft een aantal actuele zaken op een rij gezet over continuïteit van hulp, financiële zekerheid /compensatiemogelijkheden, en berichtenverkeer tijdens de coronacrisis.

 

Inzet van VNG: Continuïteit van hulp voorop!

Na het sluiten van de scholen en kinderopvanglocaties, heeft de VNG met het ministerie van OCW de afspraak gemaakt dat gemeenten aan kwetsbare kinderen opvang, onderwijs en didactische begeleiding kunnen bieden als dat nodig is. De minister van OCW heeft hierover een brief aan de Tweede Kamer gestuurd.

In de berichtgeving aan de gemeenten schrijft de VNG over continuïteit van jeugdhulp het volgende.
Op het moment dat hierdoor de continuïteit van hulp voor kinderen in het geding komt, kunnen de volgende stappen worden gezet:

  1. De jeugdhulpinstelling zoekt eerst zelf naar een alternatieve oplossing voor de desbetreffende kinderen;
  2. Vraag aan de instellingen om – als ze zelf geen oplossing vinden – contact op te nemen met het wijkteam, de gecertificeerde instelling of de toegangsmedewerker om tot een ander geschikt hulpaanbod binnen de jeugdhulp te komen.
  3. Op het moment dat binnen de reguliere jeugdhulp geen passende hulp wordt gevonden en het kind bevindt zich in een kwetsbare situatie, heeft de gemeente de regie om maatwerk te leveren voor alternatieve hulp of opvang.

Deze volgorde om eerst binnen het reguliere jeugdhulpaanbod een aanbod te bieden, geldt ook bij nieuwe jeugdhulpvragen of nieuwe signalen van onveiligheid.

 

Kabinet en VNG: financiële zekerheid voor zorgaanbieders

VWS en VNG hebben op 25 maart 2020 afspraken gemaakt over de continuïteit van de hulp en de extra uitgaven als gevolg van de corona-crisis. De VNG schrijft: “Het Rijk en VNG zien dat professionals kijken naar alternatieve vormen om inwoners te ondersteunen, indien de beperkingen die het RIVM heeft geadviseerd de reguliere werkwijze in de weg staat. Deze uiterste inspanning moedigen we ten zeerste aan, maar kunnen we enkel vragen wanneer we zorgaanbieders maximaal comfort bieden met betrekking tot de financiële gevolgen van de pandemie, zodat professionals kunnen doen wat nodig is. Gevolgen enerzijds doordat zorgaanbieders met hogere en andere kosten worden geconfronteerd, anderzijds omdat vormen van zorg geen doorgang kunnen vinden.”

Het Rijk doet daarom, in afstemming met de VNG, een zeer dringend beroep op gemeenten om hun aanbieders van jeugdhulp, jeugdbescherming, jeugdreclassering en maatschappelijke ondersteuning financieel zekerheid en ruimte te bieden, van 1 maart 2020 tot in elk geval 1 juni 20201.

Update: op 20 mei is besloten dat de omzetgarantie wordt verlengd tot 1 juli en daarna stopt. Deze verlenging is in lijn met de afspraken in de overige zorgdomeinen. Zie voor actuele informatie ook het themadossier Coronavirus

 

Nadere afspraken over compensatiemogelijkheden

Voor de zomer gaan Rijk en gemeenten in gesprek over de compensatiemogelijkheden van de effecten die optreden na afloop van de coronacrisis. Dan gaat het om de per saldo extra uitgaven over het geheel van 2020 voor zover die gerelateerd kunnen worden aan een evident uitstel van noodzakelijke zorg. Hierbij wordt ook rekening gehouden met wat onder de gebruikelijke omzet kan worden gerealiseerd.

Op korte termijn zullen afspraken worden gemaakt over de wijze waarop het Rijk deze meerkosten, voorvloeiend uit de adviezen van het RIVM, compenseert aan gemeenten.
Over de wijze waarop gemeenten en aanbieders financiering tot initieel 1 juni 2020 vorm kunnen geven zullen handreikingen komen.

In de ledenbrief van de VNG van 3 april 2020 staat op welke wijze al gewerkt wordt aan de nadere uitwerking. Er zijn vijf themagroepen gevormd over 1. Meerkosten, 2. Doorfinanciering/bekostiging; 3. Rechtmatigheid; 4. Gevolgen corona voor PGB; 5. Financiële effecten en compensatie na corona.

 

Regeling met gemeenten gaat voor op landelijke regelingen

In de kabinetsbrief van 17 maart roept het kabinet aanbieders die worden geconfronteerd met liquiditeits- en andere financiële problemen op daarover in overleg te treden met hun reguliere financiers: zorgverzekeraars (Zorgverzekeringswet), zorgkantoren (Wet langdurige zorg) en gemeenten (Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning), voordat zij een beroep hoeven te doen op het vangnet van Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging ten behoeve van behoud van Werkgelegenheid (NOW).
Afspraken met de reguliere financier gaan voor op een beroep op de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo, zie de website van de rijksoverheid en de ledenbrief van de VNG).

 

Eerste handreiking over berichtenverkeer tijdens de corona-crisis

Er wordt door gemeenten en zorgaanbieders gezocht naar alternatieven om de continuïteit van zorg en ondersteuning zoveel mogelijk te kunnen waarborgen voor jeugdigen tijdens deze coronacrisis. Door de verschillende initiatieven, ontstaat er nu diversiteit in het gebruik van de iJw- en iWmo-berichten. Voor zorgaanbieders betekent dit veel extra uitzoekwerk en administratieve lasten.

Gemeenten lopen het risico dat de stuur- en beleidsinformatie – die gebaseerd is op het berichtenverkeer – ‘vervuild’ raakt waardoor er bij de accountantscontrole mogelijk problemen ontstaan als de zorg wordt verantwoord. Daarom zijn er drie scenario’s uitgewerkt voor gebruik van het berichtenverkeer door het Ketenbureau i-Sociaal Domein.

 

Tot slot: advies aan leden

  • Houd je dossier bij
    Om te voorkomen dat straks onduidelijk is wat je geleverd hebt aan zorg, wat vraaguitval was en welke meerkosten gemaakt zijn, maar ook wat minderkosten (bv geen reiskosten) zijn, is het verstandig om in je boekhouding bij te houden welke (aangepaste) vorm van jeugdhulp je hebt geboden, wat de afweging was en wanneer er sprake is van vraaguitval doordat het door de RIVM voorschriften niet mogelijk was hulp te bieden. Zie bijvoorbeeld beleid gemeente Amsterdam;
  • Neem contact op met de gemeente
    Neem (via de mail) contact op met uw opdrachtgever(s), de gemeenten, om te horen op welke wijze je de komende tijd kunt declareren. Meldt ook aan de gemeente als je door vraaguitval als gevolg van het coronavirus geconfronteerd wordt met liquiditeitsproblematiek of als je meerwerk levert.

Op de website van het NJI en in het NIP dossier staat informatie die kan helpen bij het bieden van maatwerk in de jeugdhulp. We ontvangen als NIP graag signalen uit het veld, zodat we daar ook landelijk ook aandacht voor kunnen vragen. Geef ze door via info@psynip.nl

Gemeenten hebben de wettelijke opdracht om de continuïteit van zorg en ondersteuning, onder alle omstandigheden – dus nu ook ten tijde van de coronacrisis – te waarborgen. We zien gelukkig dat veel gemeenten al in overleg zijn met hun aanbieders om dit in de praktijk ook vorm te geven. Mocht blijken dat gemeenten dit niet of in onvoldoende mate doen en er in dit opzicht sprake is van taakverwaarlozing, dan zal het instrumentarium van interbestuurlijk toezicht worden ingezet.