Wet zorg en dwang: hoe ondersteunt het NIP psychologen?

De Wet zorg en dwang (kortweg Wzd) wordt op 1 januari 2020 geïmplementeerd. Van psychologen wordt verwacht dat zij weten wat deze wet betekent voor henzelf, hun cliënten en naasten. Met nog een jaar te gaan tot het moment van implementatie, moet er nog veel gerealiseerd worden om de implementatie van de Wzd tot een succes te maken. Het NIP levert hier ook een bijdrage aan.

Zo besprak het NIP vorige week samen met het ministerie van VWS en andere partijen in de zorg, wat er al is, maar ook wat er nog moet gebeuren. Hieronder volgt een overzicht. Eerst lichten we kort het doel van de Wzd toe en voor wie de wet bestemd is.

 

Doelgroep en doel van de Wzd

De Wet zorg en dwang (Wzd) regelt de rechten voor twee specifieke cliëntgroepen als er sprake is van onvrijwillige zorg. Deze cliëntgroepen zijn:

  • mensen met een verstandelijke beperking en/of
  • mensen met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie)

De Wzd zorgt voor een zorgvuldige afweging bij het inzetten van onvrijwillige zorg. Dit geldt zowel voor zorg in een instelling als voor zorg thuis. Voordat er sprake is van onvrijwillige zorg, moeten eerst alle mogelijkheden van vrijwillige zorg worden onderzocht. Het doel van de wet is dus om zoveel mogelijk vrijwillige zorg te verlenen, tenzij er sprake is van ernstig nadeel voor de cliënt en zijn omgeving.

 

Rol gz-psycholoog?

De Wet zorg en dwang beschrijft verschillende functies om de wet uitvoerbaar te maken. Zo is er bijvoorbeeld sprake van een:

  • zorgverantwoordelijke
  • Wzd-arts of Wzd-functionaris
  • extern deskundige

Welke zorgprofessionals deze functies mogen vervullen, is op dit moment nog niet duidelijk. Wel is er op 22 november jl. een wetsvoorstel ingediend om de functie van Wzd-arts ook door een gz-psycholoog of een orthopedagoog-generalist te laten vervullen en niet alleen door een arts. Ook wordt voorgesteld om de naam Wzd-arts te wijzigen in Wzd-functionaris. Het wetsvoorstel is nog niet aangenomen.

 

Wat doet het NIP?

Welke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden de verschillende zorgprofessionals krijgen, staat niet in de wet. Het is aan het veld om dit verder uit te werken. Daarom zal het NIP, vooral bij de functie van Wzd-functionaris, hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Het NIP zal dit doen, samen met andere partijen in de zorg, zoals Actiz, VGN, Verenso en de NVAVG.

Het NIP zal ook, samen met deze partijen in 2019, verschillende producten ontwikkelen om zorgprofessionals te ondersteunen bij hun werk, zoals bijvoorbeeld: een handreiking over onvrijwillige zorg en een app met daarin alle stappen uit het zorgplan.

Daarnaast vindt het NIP het van belang om een bijdrage te leveren aan de opleiding van zorgprofessionals, zodat zij hun functie binnen de Wzd straks goed kunnen vervullen.

 

Themadossier Dwang

Om u goed te kunnen informeren over alle toekomstige ontwikkelingen zal het NIP het themadossier Dwang actualiseren. Ook zullen wij u regelmatig informeren via de nieuwsbrief. Houdt nieuwsbrief en website dus in de gaten.

 

Links

De Wet zorg en dwang is op 23 januari 2018 aangenomen in de Eerste Kamer. Omdat de Wzd een complexe wet is, is er gekozen voor een ruim implementatietraject.

Tijdens dit implementatietraject is er inmiddels al een aantal producten voor zorgverleners en cliënten ontwikkeld. Deze producten worden nog wel aangepast, omdat de Wzd aan veranderingen onderhevig is. Houd dus rekening met mogelijke aanpassingen!

 

Vragen?

Heeft u vragen over de Wet zorg en dwang? Of heeft u misschien suggesties? Dan kunt u het NIP benaderen via het contactformulier.