14 nationaliteiten in 1 klas. Hoe lang laten we de leerkracht nog bungelen?

Het incident met de islamitische moeder die school aanklaagde omdat haar kinderen vanwege het offerfeest de schoolfoto’s misten, maakte dit jaar heel wat los in de maatschappij. Is het een belachelijke eis van deze moeder? Was de reactie van de school verkeerd? Of hebben ze allebei een punt? De meningen waren verdeeld en de gemoederen liepen hoog op. Nederland zoekt duidelijk nog naar een houding als het gaat om het botsen van verschillende culturele achtergronden.

 

Diversiteit in de klas is tegenwoordig een gegeven

Daarom verbaast het me dat er zo weinig aandacht voor is. Er mist ondersteuning vanuit school én vanuit de politiek. En dat terwijl de praktijk leert dat er steeds meer problemen ontstaan. Zoals leerlingen die de lesstof niet begrijpen door de taalbarrière, maar hun vinger niet opsteken uit angst om voor dom versleten te worden. Miscommunicatie tussen ouders en leerkracht, met negatieve gevolgen voor het kind. Cultureel ingegeven groepsvorming in de klas. Of onbegrip tussen de leerkracht en leerlingen.

 

Frustratie, onderpresteren en buitensluiting liggen op de loer

Om niet te spreken van stress en frustratie bij de leerkracht. Al deze problemen maken van diversiteit dé uitdaging voor het onderwijs in de huidige samenleving. Leraren, leerlingen en hun ouders moeten ermee om kunnen gaan. Maar hoe doe je dat? Hoe leer je leerlingen begrip te hebben voor klasgenoten die anders zijn? Hoe train je de leerkracht om goed les te geven en te communiceren ondanks culturele belemmeringen?

 

Het onderwijs in Nederland kan wel wat psychologie gebruiken

Ik zie een belangrijke rol voor de schoolpsycholoog. Diversiteit in de klas is een gebied waar onderwijs en psychologie elkaar ontmoeten. Of zóuden moeten ontmoeten, want in de dagelijkse praktijk komt daar bar weinig van terecht. Terwijl juist deze professionals leerkrachten het gereedschap kunnen geven om leerlingen van alle culturele achtergronden zich optimaal te helpen ontwikkelen.

 

Daarom is het NIP tot actie overgegaan

Samen met andere beroepsverenigingen zijn wij de werkgroep passend onderwijs gestart. We adviseren beleidsmakers (bijvoorbeeld door te reageren op nieuwe wetsvoorstellen) en ontwikkelen producten voor het onderwijs, zoals folders en praktijkmethodes. Op deze manier bieden we scholen tools om van onderwijs aan leerlingen met diverse achtergronden een succes te maken. Maar toch…

Als we het probleem pas op school oplossen, zijn we dan te laat?
Ondersteuning van de schoolpsycholoog? Prima. Een toolbox, app of andere innovatie? Fantastisch. Maar laten we eerlijk zijn: het wordt hoog tijd dat er al veel eerder wordt gekeken naar de problemen die diversiteit in de klas kunnen veroorzaken. Dat er nieuw beleid wordt gemaakt, in samenwerking met deskundigen uit de Ontwikkelings- en Onderwijspsychologie.

 

Politiek Den Haag is aan zet

Als we nu niets doen, zal het niet bij culturele ‘incidenten’ blijven. Dan moeten we wennen aan de nieuwe werkelijkheid van miscommunicatie en frustratie in de klas. Ik roep politici op om in actie te komen. Zoek contact met psychologen en laat hen meedenken vanaf de beleidsfase van onderwijsontwikkeling. En pas het programma van de PABO aan, met meer oog voor de psychologische aspecten van diversiteit in de klas. Alleen zo staat er straks een nieuwe generatie leerkrachten op, die de kennis en kracht heeft om ieder kind het allerbeste uit zichzelf te laten halen. En die van een klas met 14 nationaliteiten weer één volwaardige groep weet te maken.

 

Linde Gonggrijp blogt regelmatig over wat haar zoal bezig houdt als directeur van het NIP en als persoon. Lees meer blogs.