Eeuwig perfect

Onlangs slaagde mijn dochter voor haar VWO-examen. Ik was zo blij dat ik het spontaan op LinkedIn zette. LinkedIn gebruik ik echt alleen zakelijk en ik verontschuldigde mij daarom bij voorbaat aan mijn volgers dat het ongepast was, maar ik was zo trots dat ik het met zo veel mogelijk mensen wilde delen.

 

De reacties waren hartverwarmend.

 

Misschien was mijn spontane actie ook wel het gevolg dat ik al dagen in spanning zat. Ik begon mij af te vragen waarom wij examens hebben waar zoveel van afhangt. Natuurlijk begrijp ik dat de examens gebruikt worden om de toegang tot het vervolgonderwijs te regelen. Maar dat moet toch ook met minder stress kunnen? Waarom niet net zolang examens doen totdat ze het halen? Dat zou veel minder druk geven.

 

Luna is dé perfecte dochter. Ze is ontzettend lief, is in één streep door haar VWO gegaan, danst al vanaf haar basisschool zo’n kleine 20 uur in de week naast haar school en werkt in de avonduren een paar keer per week in de horeca.

 

Tegelijkertijd is het gevoel van de ‘perfecte’ dochter te hebben een norm die ik dus schijnbaar verbind aan haar succes. Zou ik haar minder perfect vinden als ze niet was geslaagd? Of geen dansopleiding zou volgen?

 

Nee, natuurlijk niet. Maar het is wel degelijk een feit dat ik deel uitmaak van de prestatiemoraal die we zo vaak zien in de wereld van nu.

 

Soms zie ik haar zó druk zijn. Als ik haar bezorgd vraag of het allemaal niet te veel is, kijkt ze mij lief aan, lacht en zegt dat ik mij niet zoveel zorgen moet maken. Terwijl ze dat zegt, denk ik aan al die millenials die op dit moment grote problemen hebben zich staande te houden.

 

Veel van onze millenials zijn jong en zouden moeten genieten van hun leven, maar de werkelijkheid is dat sommigen van hen nu al zijn opgebrand. Bij 100.000 Nederlanders onder de 35 jaar is een burn-out de keiharde realiteit, becijferde het CBS in 2017. Het percentage jongeren dat kampt met stress-gerelateerde klachten was nog nooit zo hoog.

 

In 2017 deed Metro een onderzoek onder een kleine 2.000 jongeren. Ruim 60% bezocht een psycholoog. 38% volgde een therapie. De behoefte ‘eeuwig perfect te zijn op alle fronten’ was één van de belangrijkste klachten, naast ervaren prestatiedruk. 24% is dagelijks bang een burn-out te krijgen, 14% noemt zich overspannen.

 

Hoe lang houdt Luna een leven vol met de druk die ze zichzelf oplegt? Ze is sterk en mentaal gezond, maar wat als ze in haar leven geconfronteerd wordt met nare gebeurtenissen? Is het probleem van de millenials niet ook een probleem van de ouders?  En de manier waarop we onze kinderen opvoeden?

 

De prestatiemoraal is vooral zichtbaar als je kijkt naar de CITO-toets. Hoe ouders al snel de onderwijzers de schuld geven dat hun kinderen geen hoge score op de CITO-toets halen. Daarmee wordt ook de boodschap gegeven aan hun kinderen dat ze moeten presteren omdat ze anders niet voldoen aan de verwachting van hun ouders.

 

En kinderen internaliseren die prestatiemoraal makkelijk. Ze laten op social media alleen de mooie kanten van hun leven zien. Onder de onschuldige foto’s ligt een moordende concurrentie. Foto’s van verre vakanties, feesten met je vrienden. De een nog succesvoller dan de ander. Die prestatiemoraal, het opboksen tegen elkaar. Allemaal ongezond omdat we onszelf niet meer mogen zijn, maar moeten voldoen aan een ideaalbeeld van onszelf.

 

Ondertussen heeft Luna gekozen om de aankomende vier jaar fulltime een dansopleiding te volgen. Ik ben trots op haar, maar denk ook aan de vele afwijzingen die ze nog zal tegenkomen bij de vele audities in haar jonge leven. Ik houd mijn hart vast.

 

Jeroen Muller
Voorzitter NIP