In een standaard psychologisch onderzoek worden een aantal verschillende onderzoeksmethoden gebruikt. De meest voorkomende vindt u hieronder.

Interview
Een persoonlijk gesprek is voor de psycholoog een belangrijke manier om informatie te verzamelen en aannames te formuleren die in het psychologisch onderzoek worden getoetst. De onderwerpen in het interview gaan over de vraag die in het onderzoek gesteld wordt.

Wil de psycholoog bijvoorbeeld uw vermogen tot samenwerken onderzoeken, dan zou hij in een persoonlijk gesprek de volgende vragen kunnen stellen:

• Kunt u een voorbeeld geven van een werksituatie waarin u intensief met anderen hebt samengewerkt? 
• Heeft u hierbij wel eens een verschil van inzicht of conflict gehad met een collega? 
• Hoe heeft u dit opgelost? 
• In welke functie of rol zat u in deze situatie? 
• Wat deed en zei u precies? En wat waren de reacties hierop?

 
De rest van het interview kan bijvoorbeeld gaan over studie- en arbeidsverleden, wensen en ambities, en motivatie om een bepaalde functie uit te oefenen. Een interview duurt ongeveer 45 tot 60 minuten.

Capaciteitentest of IQ-test
De capaciteitentest wordt ook wel intelligentietest of IQ-test genoemd. Uit deze test blijkt welke taken u met meer of minder moeite zult kunnen volbrengen of aanleren. Tijdens één of meerdere tests moet u binnen korte tijd een aantal opgaven proberen op te lossen. Het kan bijvoorbeeld gaan om reken-, taal- of ruimtelijke problemen. Bij de capaciteitentests gaat het echter niet alleen maar om vaardigheden die u geleerd heeft, zoals wiskundige kennis, of programmeren. Ook meer abstracte zaken als verbale capaciteiten, cijfermatig of ruimtelijke inzicht komen aan de orde.

Twee voorbeelden om uw vermogen tot logisch redeneren te testen:

1. Regen staat tot zon als paraplu staat tot:
a) zomer
b) parasol
c) klimaat
d) onbewolkt

2. Academici lezen veel boeken. Alle juristen zijn academici.
a) Juristen lezen veel boeken
b) Alle academici zijn juristen
c) Sommige juristen zijn academici
d) Geen van bovenstaande conclusies is juist

Vragenlijsten
Op grond van vragenlijsten kunnen uw eigenschappen beschreven en met anderen vergeleken worden. Meestal gebruiken psychologen vragenlijsten waarmee u zichzelf zonder tijdsdruk beschrijft. Goede of foute antwoorden bestaan bij deze vragenlijsten niet. Het is in uw eigen belang een realistisch beeld te scheppen. Het invullen van een vragenlijst duurt ongeveer 30 minuten. Meestal krijgt u een aantal vragenlijsten voorgelegd zodat dit gedeelte van een psychologisch onderzoek 1 tot 3 uur kan duren.

Er zijn drie typen vragenlijsten.

1. Meten van persoonlijkheidseigenschappen
Dit type vragenlijst meet uw persoonlijkheidseigenschappen. Veelal wordt bij een persoonlijkheidsvragenlijst het Big Five persoonlijkheidsmodel gebruikt. Hierbij test de psycholoog uw extraversie, vriendelijkheid, zorgvuldigheid, emotionele stabiliteit en autonomie. Als u een persoonlijkheidsvragenlijst invult, krijgt de psycholoog een beeld van  bepaalde eigenschappen van u.

Bij dit type vragenlijsten geeft u aan in welke mate u het eens bent met beweringen als:

• Ik cijfer mezelf gemakkelijk weg 
• Ik kan snel boos zijn 
• Ik lees graag over onbekende onderwerpen 
• Ik bel veel mobiel 
• Ik ben vaak stipt op tijd

 
2.  Belangstelling of interesse meten
Vaak gaat het hierbij om interesse voor soorten werk. Met een aantal vragen probeert een psycholoog erachter te komen naar welke beroepen of soorten werk uw belangstelling het meeste uitgaat.

3. Gericht op normen en waarden
Dit type vragenlijst is gericht op uw normen, waarden of motivatie. Met deze vragenlijsten geeft u een beschrijving van wat u belangrijk vindt.

Simulaties en taakopdrachten
Simulaties en taakopdrachten bootsen situaties uit de werkelijkheid na. Het doel is inzicht te krijgen in specifieke vaardigheden, zoals leidinggeven, verkopen of onderhandelen. Soms heeft de simulatie de vorm van een rollenspel. Ook kunnen individuele oefeningen op het programma staan, bijvoorbeeld het binnen een
bepaalde tijd uitvoeren van een taak.

Vaak krijgt u samen met een acteur de opdracht om een rol te spelen in een situatie die de werkelijkheid nabootst. Het gaat hierbij niet om een toneelstukje. U bent zichzelf in een fictieve situatie. Verschillende mensen beoordelen de manier waarop u de opdracht vervult. Ook kunt u gevraagd worden een beoordeling over uzelf te geven. Bekende oefeningen zijn: 

• Presentatie geven over een specifieke casus. 
• Het voeren van een slechtnieuwsgesprek. 
• Het voeren van een functioneringsgesprek. 
• De inbakoefening (waarbij de kandidaat berichten op urgentie moet selecteren en afdoen).
• Analyse uitvoeren. 
• Vergaderoefening.
• Schrijfopdrachten.